با این کتاب‌ها مراقبت جنسی را به فرزندتان بیاموزید

کتاب دست نزنی به تنم

• شاعر : مریم اسلامی
  
• تصویرگر : غزاله بیگدلو
  
• نشر غنچه، 1397
  
• قیمت نسخه کاغذی : 8000تومان
  
• مخاطب : کودکان بالای سه سال

خوشبختانه امروزه تعداد بیشتری از والدین و مربیان عقیده دارند که باید آموزش های متعددی را از سنین بسیار پایین به کودک شروع کرد. بسیاری از والدین دوست دارند که کودکشان در سه سالگی به کلاس ژیمیناستیک یا باله برود؛ هفته‌ای چند ساعت زبان خارجی بیاموزد و به ساز زدن و موسیقی علاقمند شود. ولی قطعا همه والدین در هر شرایط اجتماعی و اقتصادی، ترجیح می‌دهند کودکشان در امنیت و آرامش کودکی خود را سپری کند و هیچ آسیب و آزار جسمی و روانی نبیند. متاسفانه افراد بیمار یا آزارگر در همه جوامع و گروه‌های سنی وجود دارند و چنین افرادی در ظاهر هیچ ملاک و مشخصه‌ی بارزی ندارند که ما سریع متوجه قصد و نیت آنها بشویم. مهمترین کاری که ما به عنوان والدین انجام می‌دهیم؛ مراقبت همواره از کودکان و سپردن آنها به کسانی است که واقعا به سلامت و تعهد آنها اطمینان داریم. با این همه باید کودکان دلبند خود را با پاره ای مسائل آشنا کنیم و با آموزش مداوم و روزمره در قالب بازی و نمایش به آنها بیاموزیم که چگونه از خودشان محافظت کنند.
آموزش خصوصی بودن بدن و حریم بدن کودک از والدین آغاز می‌شود. باید والدین مانع در آغوش گرفتن، کشیدن لپ و بوسیدن کودک توسط غریبه‌ها بشوند. این ذهنیت ابتدا باید در خود والدین شکل بگیرد که حتی من نیز نباید کودکم را به زور در آغوش بگیرم یا ببوسم؛ و به هیچ‌وجه و در هیچ زمانی، کودکم را نباید مجبور کنم به آغوش کسی برود؛ یا اجازه بدهد کسی که دوست ندارد، او را ببوسد. در این مورد ما هیچوقت اصرار به مودب بودن نداریم؛ چرا که حفظ حریم شخصی بسیار مهمتر از اجرای بایدها و الزام‌های بی مورد تحت لوای مودب بودن است. اگر کودک در حضور شخصی معذب است؛ یا نمی‌خواهد به آغوش کسی برود؛ هیچگاه نباید او را مجبور کنیم. از همین قدمهای ابتدایی به کودک خود می آموزیم که بدن او، حریم اوست و هیچکس حق ندارد خلاف میل او با بدنش رفتار کند.
دوران آموزش توالت رفتن نیز کم کم کودک می آموزد که بخشهایی از بدن همیشه خصوصی هستند و حتی در حمام یا استخر نیز باید پوشیده بمانند. خود والدین نیز باید در خانه یا موقع حمام این حدود را رعایت کنند. بسیار مهم و حیاتی است که بدانید آموزش حریم شخصی کودک را در هر فرصت مناسبی تکرار و تمرین کنید تا کودک کاملا مسلط باشد. بدون ترساندن کودک در هر مرحله به او بیاموزید که اگر کسی خواست بی‌اجازه به بدن او دست بزند یا نواحی خصوصی او را لمس کند؛ باید فریاد بزند و سریع نزد پدر و مادرش برود. این آموزش‌ها را ابتدا با عروسک‌های کودک انجام دهید و سپس به نمایش و ایفای نقش با او بپردازید. کتاب‌های بسیار متعددی در این زمینه تهیه و چاپ شده‌اند که ما را در تنوع بخشیدن و جذاب کردن این آموزش های مهم یاری می‌دهند.
کتابی که این هفته معرفی می‌کنم، توسط دو بانوی شاعر و تصویرگر ایرانی تهیه شده است. متن شعرگونه کتاب آن را برای کودک شنیدنی‌تر می‌کند و کودک می‌تواند به راحتی آن را به خاطر بسپرد. کتابهای موزون برای بچه ها بسیار جذاب هستند و به دلیل همراهی ریتم با متن، کودک زودتر جذب آن می‌شود و می‌توان بارها و بارها به ریتم‌های متنوع آن را با کودک اجرا کرد و از همخوانی آن لذت برد. تصویرهای کتاب نیز جذاب و گویا هستند و موضوع مهم حفظ حریم شخصی و مراقبت از بدن را به شکلی سرگرم کننده به کودک آموزش می دهد.
تمایز و ارجحیت این کتاب نسبت به دیگر کتابهایی از این دست ، ایرانی بودن مولفان آن است. در این مورد دیگر هیچ نگرانی یا سردرگمی در تفاوت های فرهنگی موجود در متون و کتابهای ترجمه وجود ندارد و همه خانواده های ایرانی با تفاوت ها و ارزش های مختلف فرهنگی می توانند به آسودگی از این کتاب استفاده کنند. این کتاب از نامزدهای جایزه کتابهای برتر و جشنواره رشد است و پس از این نیز از کتاب های خوب این مجموعه بیشتر معرفی خواهم کرد.

کتاب طراحی و رنگ آمیزی خلاق

• نویسنده و طراح : تارو گمی
  
• انتشارات حوض نقره، بهار 95
  
• قیمت نسخه کاغذی : 11000تومان
  
• مخاطب : کودکان چهارسال به بالا

کودکان تا قبل از اینکه بتوانند کاملا بر کلام مسلط شوند و با کلمات از احساسات و مکنونات قلبی خود به راحتی سخن بگویند؛ تنها یک راه برای بیان عواطف و هیجانات خود دارند، و آن هم بازی است. خوشبختانه مفهوم بازی آنقدر گسترده و بی‌انتها است که ما در هر حالی و با هر امکاناتی می‌توانیم با کودک خود بازی کنیم. یکی از راه‌های جذاب برای نشاندن کودک و سرگرم کردن او نقاشی است. احتمالا الان بسیاری از شما که این متن را می‌خوانید، شاکی می‌شوید که “آخه من نقاشی بلد نیستم”. ولی همانطوری که تا حالا دیده‌اید، ما والدین ناگزیریم دوباره با کودک خود، کودکی‌هایمان را زندگی کنیم و همراه او تجربه کنیم و یاد بگیریم. کتاب حاضر، از جالب‌ترین و هیجان انگیزترین کتابهای نقاشی و رنگ آمیزی است که من با آن مواجه شده‌ام. تا پیش از این کتاب‌های رنگ آمیزی بچه ها فقط شامل تصاویر کارتونی و تکراری بود، که کودک اگر حوصله اش می‌گرفت آن را خط خطی و گاه رنگ می‌کرد؛ و این روند نه تنها جذابیتی برای کودک نداشت؛ بلکه آموزش و سرگرمی هم برای او به همراه نداشت.
ولی کتاب طراحی و رنگ آمیزی خلاق، تمام باورها و تصورات پیشین ما درباره این دست کتاب ها را تغییر می‌دهد. اطمینان دارم شما نیز همراه کودک خود به کتاب علاقمند خواهید شد و شیوه جذابی از سرگرم کردن کودک با نقاشی را خواهید آموخت. هر صفحه از کتاب، یک چالش جالب دارد که انجامش برای شما و کودکتان اوقات شیرینی را خواهد ساخت.
مثلا در سه صفحه اول کتاب، یک گربه سان کشیده شده است. در صفحه اول از کودک می‌خواهد که این ببر را نقاشی کند. در صفحه دوم آنرا یوزپلنگ و در صفحه سوم آن را پلنگ می‌خواند و باز از کودک می‌خواهد آن را رنگ کند. چیزی که کودک می‌آموزد، شباهت کلی جانوران به هم و توجه به جزییاتی است که باعث تفاوت آنها می‌شود. می‌توان برای راهنمایی کودک و آشنا شدن او با این حیوانات فیلمها یا عکس‌هایی را در شبکه اینترنت یافت و با کودک درباره آنها صحبت کرد و هم دایره واژگان و هم دقت کودک در مورد حیوانات را افزایش داد.
تکالیف و چالش‌های بعدی کتاب نیز سرگرم کننده و با هدف برقراری ارتباط و تعامل کودک با کتاب طراحی شده است. در شبهای طولانی پاییز و ساعات متمادی خانه ماندن، حتما با این کتاب لحظات مفرح و شادی با کودک خود سپری خواهید کرد.